Zimski period je ujedno i period kada vlada smanjena motivacija za trening, pa brojni stručnjaci savjetuju da birate trening kod kuće.

Održavanje kontinuiteta fizičke aktivnosti je važno za očuvanje fizičkog i mentalnog zdravlja, a treneri navode da jednake rezultate možete postići trenirajući i kod kuće.

Fizička aktivnost tokom zimskih mjeseci nije samo metoda za održavanje forme, već je važna i za jačanje imuniteta, čime organizam postaje otporniji na sezonske prehlade i viruse, piše Healthline.

Redovno vježbanje podstiče metabolizam i doprinosi sprječavanju gojaznosti.

Prilikom treninga kod kuće, dolazi do poboljšanja kvalitete sna i povećanja nivoa energije, što je od važnosti u periodu kada nedostatak sunčeve svjetlosti dovodi do osjećaja umora.

Za kvalitetan trening kod kuće nije potrebna skupa oprema, niti velik prostor. Prije početka svakog treninga, ključno je da pripremite tijelo tako što ćete raditi vježbe za zagrijavanje 10 minuta, nakon čega slijedi glavni dio treninga.

Efikasne vježbe za cijelo tijelo

Čučnjevi su temeljna vježba, koja aktivira mišiće nogu i gluteusa. Nakon toga sklekovi se mogu izvoditi u klasičnoj ili prilagođenoj verziji na kolenima, a usmjereni su na jačanje gornjeg dijela tijela.

Uz to, plank je vježba idealna je za jačanje tijela, dok iskoraci aktiviraju mišiće nogu i unapređuju ravnotežu.

Ove vježbe mogu da se kombinuju kao kružni trening, pri čemu se svaka vježba izvodi u rasponu od 10 do 15 ponavljanja kroz nekoliko serija, uz kratke pauze.

Shodno činjenici da trenirate kod kuće, savjetuje se da kreirate rutinu, odnosno izvođenje treninga u isto vrijeme, prenosi B92.

(Glas Srpske, Foto: Longevity)

Zdrave arterije temelj su snažnog i zdravog srca jer upravo one telu i organima dostavljaju krv bogatu kiseonikom.

Kada krvni sudovi izgube elastičnost ili se počnu začepljivati, javljaju se problemi poput povišenog krvnog pritiska i holesterola, a veliki broj ljudi toga često uopšte nije svestan. Zato je važno redovno pratiti zdravstveno stanje.

Ishrana igra veliku ulogu u očuvanju zdravlja arterija, a iako se najčešće preporučuju mediteranska i DASH dijeta, postoji jedna namirnica koju mnogi jedu gotovo svakodnevno, a pokazala se posebno štetnom, piše Parade.

Najgora hrana za zdravlje arterija prema kardiologu

Ako za ručak često jedete sendviče, kardiolog dr Estel Žan savetuje da dobro razmislite šta stavljate u njih. Prema njenim rečima, ultraprerađeni mesni proizvodi spadaju među najštetnije namirnice za zdravlje arterija.

"Kao kardiolog, smatram da su ultraprerađeni mesni proizvodi jedna od najproblematičnijih svakodnevnih namirnica za krvne sudove. Prepuni su natrijuma, zasićenih masti i hemijskih konzervansa, a sve to s vremenom oštećuje zidove arterija", objašnjava dr Žan.

Dodaje da višak soli povisuje krvni pritisak, dok zasićene masti povećavaju nivo LDL-a, takozvanog lošeg holesterola, što dovodi do stvaranja masnih naslaga u arterijama.

Vremenom, kombinacija povišenog krvnog pritiska i nakupljenih naslaga izaziva upalu i ukočenost krvnih sudova, što može završiti srčanim ili moždanim udarom. Osim toga, hemikalije koje se koriste za konzerviranje mesnih proizvoda mogu dodatno pojačati upalu i poremetiti regulaciju šećera u krvi, čime se srce dodatno opterećuje.

"Postoje čvrsti dokazi da ljudi koji često konzumiraju prerađeno meso imaju veći rizik od smrti zbog srčanih bolesti. U praksi često srećem pacijente koji misle da se hrane prilično zdravo, a ne shvataju da redovni sendviči s mesnim narescima polako, ali sigurno narušavaju zdravlje srca", ističe kardiolog.

Studija objavljena u časopisu BMC Medicine, na više od 448.000 učesnika, pokazala je da ishrana bogata prerađenim mesom povećava rizik od kardiovaskularnih bolesti za 30%.

Šta jesti umesto toga

Iako su naučni dokazi jasni, to ne znači da se morate potpuno odreći sendviča.

"Ne morate izbaciti sendviče iz ishrane, samo birajte kvalitetnije izvore proteina", kaže dr Žan. Kao zdravije alternative preporučuje piletinu ili ćuretinu s roštilja, ribu poput tune ili lososa, humus s povrćem, kao i biljne izvore proteina poput graha, leće ili tofua.

Za dodatni zdravstveni plus savetuje korišćenje hleba od celovitih žitarica, obilje povrća i zdrave masti poput maslinovog ulja ili avokada. Vlakna iz povrća i celovitih žitarica pomažu u snižavanju holesterola i smanjenju upale, dok antioksidansi usporavaju stvaranje naslaga u arterijama. Nezasićene masti dodatno doprinose snižavanju krvnog pritiska i očuvanju zdravlja srca.

Povremeni sendvič sa suhomesnatim proizvodima nije razlog za paniku. Dr Žan naglašava da problem nije u retkim izuzecima, već u navikama koje se ponavljaju iz dana u dan.

"Nije stvar u savršenstvu, već u učestalosti. Ako prerađeno meso barem nekoliko dana u nedelji zamenite celovitim, minimalno prerađenim namirnicama, možete sniziti krvni pritisak, poboljšati nivo holesterola, smanjiti upalu i značajno smanjiti rizik od srčanog udara. Male, ali dosledne promene dugoročno čine veliku razliku za zdravlje srca."

(B92, Foto: Shutterstock/Xan)

U Republici Srpskoj se godišnje kod oko 180 žena dijagnostikuje karcinom grlića materice, a prema najnovijim podacima Instituta za javno zdravstvo iz 2025. godine - u prosjeku 46 žena godišnje umre od ove bolesti.

"Upravo iz tog razloga ginekolog će posegnuti za HPV tipizacijom. Najefikasnija mjera primarne prevencije je blagovremena vakcinacija protiv humanih papiloma virusa", naglasila je Vukovićeva.

U Republici Srpskoj dostupna je devetovalentna vakcina protiv HPV-a, koja je besplatna i preporučuje se djevojčicama i dječacima uzrasta od 11 do 18 godina, saopštila je Bolnica "Srbija".

Vukovićeva je pojasnila da je riječ o imunizaciji koju preporučuje porodični ljekar ili pedijatar u domu zdravlja, a vakcina se primjenjuje u dvije ili tri doze, u zavisnosti od uzrasta, u razmaku od šest do 12 mjeseci.

"Vakcinacija je bezbjedna, ali ne isključuje dalje preventivne preglede. Pored HPV infekcije, faktori rizika su veći broj abortusa, veći broj trudnoća, pušenje, primjena oralnih kontraceptiva, loši socioekonomski uslovi i pozitivna porodična anamneza", navela je Vukovićeva.

Svake godine u januaru obilježava se Evropska nedjelja prevencije raka grlića materice, a osnovna poruka ove kampanje jeste da je rak grlića materice maligna bolest koja se blagovremeno može spriječiti.

Vukovićeva je istakla da ova kampanja ima za cilj da žene svih životnih dobi podstakne na razmišljanje o mogućoj prevenciji kroz redovne godišnje preglede.

Vukovićeva je napomenula da je cilj redovnih preventivnih pregleda otkrivanje početnih promjena na grliću materice, prije nego što se maligno oboljenje razvije.

"Kada se rak razvije, tretman je znatno teži, a uspjeh liječenja mnogo manji", upozorila je Vukovićeva.

Prema njenim riječima, patogeneza karcinoma grlića materice počinje infekcijom visokoonkogenim HPV virusima, zatim dolazi do razvoja prekanceroznih lezija različitog stepena, da bi na kraju nastao invazivni karcinom, a cijeli proces u prosjeku traje od pet do 10 godina - što je dovoljno dug period da se promjene otkriju u ranoj fazi, kada se mogu lako otkloniti bez trajnih posljedica.

Pregled za rano otkrivanje promjena na grliću materice obavlja se skriningom - PAPA testom, a dva dana prije uzimanja uzorka ne treba koristiti vaginalete niti imati seksualne odnose.

U Republici Srpskoj se Programom prevencije i kontrole nezaraznih bolesti preporučuje da sve žene starije od 25 godina obave preventivni ginekološki pregled jednom u tri godine, a u slučaju povećanog rizika i češće.

"Različita udruženja ginekologa imaju različite preporuke za izvođenje PAPA testa, u zavisnosti od nalaza, tako da svaka žena treba da prati uputstva svog ginekologa. U slučaju patološkog PAPA brisa, potrebno je uraditi kolposkopiju, na osnovu koje se određuje dalji tretman", pojasnila je Vukovićeva.

Vukovićeva je naglasila da se blagovremenom vakcinacijom protiv HPV-a, redovnim preventivnim pregledima kod ginekologa i eliminacijom faktora rizika značajno smanjuje mogućnost nastanka karcinoma grlića materice.

Ukoliko se karcinom ipak razvije - rana dijagnoza i pravovremeni tretman su ključni jer što se bolest otkrije u ranijem stadijumu, veće su i stope izlječenja.

"Najčešći znaci i simptomi koji upućuju na rak grlića materice su krvarenje tokom i nakon odnosa, krvarenje između dvije menstruacije, produženo menstrualno krvarenje, pojačan sekret, krvarenje nakon menopauze, bolovi u maloj karlici i krstima, kao i otoci nogu. Ukoliko se primijeti bilo koji od ovih simptoma - potrebno je javiti se ginekologu. Što se promjene ranije otkriju, liječenje je uspješnije", poručila je Vukovićeva.

Karcinom grlića materice, poslije karcinoma dojke, jedan je od najčešćih karcinoma kod žena. 

(Srna, Mondo, Foto: Institut za javno zdravstvo RS)